Nederlandse Top 40


De Top 40 was niet de eerste Nederlandse hitparade. Al lang voor 1965 stelden diverse instanties hitlijsten samen, waaronder het blad Elsevier en het radioprogramma Tijd voor Teenagers. Sommige van die lijsten werden niet altijd wekelijks samengesteld: de hitparade van Elsevier verscheen bijvoorbeeld maandelijks. En op de radio presenteerde Pete Felleman al in 1949 een Hitparade.

Joost den Draaijer was de initiatiefnemer van de Top 40 in Nederland. In november 1964 was hij op studiereis in de Verenigde Staten. Hij kwam terug met een idee: volgens hem had Radio Veronica een eigen hitparade nodig. Hij wist de directie van de zeezender te overtuigen met deze hitlijst te beginnen.

Met ingang van 2 januari 1965 was deze lijst iedere zaterdagmiddag tussen twee en vier uur te beluisteren via Radio Veronica. Den Draaijer was ook de eerste presentator van deze hitparade, die in gedrukte vorm verscheen vanaf 9 januari 1965.

De Top 40 heette in het begin nog "Nederlandse Hitparade", dat op 21 mei 1966 werd omgedoopt in "Veronica Top-40". De uitzending van deze wekelijkse lijst met de 40 populairste platen van Nederland groeide in de loop der jaren uit tot (een onderdeel van) "De nationale zaterdagmiddaggebeurtenis", waarvan ook de Tipparade met de Alarmschijf deel uitmaakte. Het programma bleek zó succesvol dat op de in 1965 opgerichte concurrent Hilversum 3 de VPRO in 1968 een eigen top 20 begon die uitgroeide tot de Hilversum 3 Top 30, later Daverende Dertig, Nationale Hitparade en Mega Top 50 (van 1997-2002 ook onder de naam Mega Top 100).

De laatste vanaf de zeezender Radio Veronica uitgezonden Top 40 ging de ether in op zaterdagmiddag 31 augustus 1974, "the day the music died" (de dag dat de muziek stierf), toen de zeezenders moesten stoppen met hun uitzendingen. De exploitatie van de Top 40 werd daarop overgenomen door de eind 1974 opgerichte Stichting Nederlandse Top 40, opgericht door Lex Harding en Rob Out. Op de vier zaterdagmiddagen van september 1974 en ook op zaterdagmiddag 5 en 12 oktober 1974 werd de Top 40 uitgezonden op de zeezender Radio Mi Amigo (dat was doorgegaan met uitzenden, hierbij de "anti-Veronicawetten" negerende) met presentatie door Frans van der Drift. Daarna, vanaf donderdag 3 oktober 1974, nam de TROS de uitzendingen van de Top 40 over (met dj Ferry Maat) op Hilversum 3. Als aspirant-omroep (sinds 1 januari 1976) kreeg Veronica (in de vorm van de VOO) de Top 40 op Hemelvaartsdag 27 mei 1976 weer terug. Vanaf die tijd werd de Top 40, beginnende op 28 mei 1976, iedere vrijdagavond (in een tijdsbestek van slechts één uurtje) uitgezonden door Veronica op Hilversum 3 (tegenwoordig 3FM geheten). Nadat Veronica de C-status bereikte, verschoof de Top 40-uitzending naar de vrijdagmiddag en was er meer tijd voor beschikbaar.


Op 2 juli 1977 bestond de top 40 12,5 jaar en ter gelegenheid daarvan werd door Hans van Hemert de studiogroep Veronica Unlimited bij elkaar gebracht en bracht ter gelegenheid van het jubileum het nummer What kind of dance is this uit dat de tweede plaats bereikte.

In 1993 besloten de omroepen op Radio 3 nog maar één hitlijst uit te zenden, om een einde te maken aan de veelheid aan lijstjes op die zender. De lijst die overbleef was de Mega Top 100 (tegenwoordig 3FM Mega Top 50), gezamenlijk uitgezonden door de TROS en Veronica op zaterdagmiddag en gepresenteerd door Daniël Dekker en Gijs Staverman. De Top 40 verhuisde vervolgens naar Radio 538, waar de lijst tot op de dag van vandaag wordt uitgezonden. Op 11 december 1993 presenteerde Gijs Staverman voor de laatste maal (uit vrije wil) de Nederlandse Top 40 bij Veronica op de frequentie van Radio 3. De Nederlandse Top 40 was inmidddels ook te horen op Radio 538 en dit vond Radio 3 belachelijk en stopte daarom met de uitzendingen. De Stichting Nederlandse Top 40 diende echter een kort geding hier tegen in wegens contractbreuk. De rechter gaf de stichting gelijk en daarom moest op 18 december 1993 nog een Top 40 uitgezonden worden door Radio 3. Ook in deze laatste uitzending was Staverman de presentator. Tot slot was de lijst ook nog korte tijd te horen geweest op Happy RTL-radio met presentator Bart van Leeuwen.

Op televisie was de Top 40 in de jaren 80 te zien bij het publieke Veronica, waar het programma achtereenvolgens werd gepresenteerd door Jeroen van Inkel, Erik de Zwart en Gijs Staverman. Halverwege de jaren 90 verhuisde de tv-versie naar RTL 5 waar Tim Immers en Annette Barlo de lijst presenteerden. Later verhuisde de lijst naar SBS 6 voor de TV uitzendingen (gepresenteerd door Bart Ettekoven en later door Jeroen Nieuwenhuize). Vanaf eind jaren 90 tot heden is de Top 40 te zien op TMF (met in 2003 een korte uitstap naar MTV), waar achtereenvolgens Erik de Zwart, Wessel van Diepen en Jeroen Nieuwenhuize de lijst presenteerden. Later in 2013 keerde de lijst terug op tv, maar dan op TV 538 met Jeroen Nieuwenhuize als presentator

Bron text: Wikipedia
17 oktober 1974 (klik voor vergroting)

Zie ook krantenarchief